Welk straalmiddel kiest u?
Een universeel straalmiddel bestaat niet. Hieronder de zes eigenschappen die beslissen, de families op een rij en per werk het gebruikelijke middel.
In dit artikel
Een straalmiddel is de korrel die met perslucht of water tegen een oppervlak wordt geslingerd, om het te reinigen, op te ruwen, te ontlakken of te satineren. Welke korrel past, hangt eerst af van het werk zelf: het materiaal, de vervuiling, de afwerking die u zoekt, de coating die erna komt en uw installatie. Soms legt het lastenboek van uw klant het middel al vast.
Zes eigenschappen die beslissen
- Korrelvorm
- Een hoekige korrel snijdt en ruwt op. Een ronde korrel hamert en is minder agressief.
- Hardheid
- Een harder middel werkt sneller, maar breekt ook sneller en wordt dus sneller verbruikt.
- Korrelgrootte
- Kies de fijnste korrel die het werk nog doet. Meer korrels per kilo geven meer inslagen per seconde. Meer daarover in de juiste korrelgrootte.
- Dichtheid
- Een zwaardere korrel slaat harder in en werkt sneller.
- Samenstelling
- Op inox en aluminium kiest u een ijzervrij middel.
- Levensduur
- Een middel dat lang rondgaat en weinig breekt, kost minder per behandelde m².
De families op een rij
| Straalmiddel | Vorm | Hardheid | Typisch werk |
|---|---|---|---|
| Wit korund | Hoekig | 9 Mohs | Voorbehandelen, matteren, graveren, opruwen |
| Roze korund | Hoekig | 9 Mohs | Opruwen en activeren van composiet, titaan en aluminium |
| Bruin korund | Hoekig | 9 Mohs | Opruwen voor een coating, matteren van metaal en glas |
| Glasparels | Rond | 5 à 6 Mohs | Satineren, reinigen, shotpeening |
| Keramische parels | Rond | 50 tot 65 HRC | Satineren, reinigen en shotpeening, met een lange levensduur |
| Staalgrit en staalkorrels | Hoekig of rond | 40 tot 65 HRC | Gietwerk, staalconstructies, shotpeening |
| Plastic media | Hoekig of cilindrisch | ongeveer 3 tot 4 Mohs | Ontlakken zonder de ondergrond te raken |
| Walnootschelp | Hoekig | ongeveer 3 Mohs | Zacht reinigen en ontbramen van lichte stukken |
| Soda (natriumbicarbonaat) | Fijn poeder | 2 Mohs | Zacht reinigen, lost op in water |
| MTC Metalcleaner | Hoekig | 6 à 7 Mohs | Reinigen en ontroesten, eenmalig gebruik |
Veeg de tabel naar links om alle kolommen te zien.
Hoekig of rond?
Een hoekige korrel snijdt. Hij verwijdert roest, walshuid en oude verf, en geeft het oppervlak een ruwheid waarop een nieuwe coating hecht. Korund en staalgrit zijn de klassiekers. Een ronde korrel hamert. Hij reinigt en satineert zonder veel materiaal weg te nemen, en dient voor shotpeening. Denk aan glasparels, keramische parels en staalkorrels.
Inox en aluminium stralen
Straal inox en aluminium met een ijzervrij middel, zoals korund of glasparels. Met staalgrit of staalkorrels blijven ijzerdeeltjes in het oppervlak achter, en die gaan later roesten.
Ontlakken zonder de ondergrond te raken
Op aluminium, composiet of dunne stukken is een harde korrel te agressief. Daar kiest u plastic media, een kunststofkorrel die de verflaag losslaat en de ondergrond spaart. Voor zacht reinigen van lichte stukken bestaan ook walnootschelp en soda.
Welk middel voor welk werk
| Werk | Gebruikelijke straalmiddelen |
|---|---|
| Reinigen van maatgevoelige stukken | Glasparels, keramische parels, plastic media en walnoot (droog en nat), roze korund (nat) |
| Ontlakken | Keramische parels, plastic media en walnoot (droog en nat), roze korund (nat) |
| Voorbehandelen voor een coating of galvanische laag | Wit, roze en bruin korund, glasparels en keramische parels (droog en nat), staalgrit (droog) |
| Hechting verbeteren om te lijmen | Wit en roze korund (nat), bruin korund (droog en nat) |
| Satineren of matteren | Roze korund, glasparels en keramische parels (droog en nat) |
| Microstralen en ontbramen | Glasparels en keramische parels (droog en nat), roze korund (nat) |
| Ontzanden van gietwerk | Roze en bruin korund (droog en nat), staalgrit en staalkorrels (droog) |
| Shotpeening | Glasparels en keramische parels (droog en nat), staalkorrels (droog) |
| Graveren van glas en natuursteen | Wit, roze en bruin korund (droog en nat) |
Veeg de tabel naar links om alle kolommen te zien.
En zand?
Stralen met zand of met een middel met meer dan 1 procent vrij kristallijn silica is in België verboden. Waarom, en welke uitzondering er bestaat, leest u in stralen met zand.
Vragen over straalmiddel kiezen
Wat is het verschil tussen glasparels en keramische parels?
Keramische parels zijn harder en gaan veel langer mee. Verder zijn beide rond en dienen ze om te satineren, te reinigen en voor shotpeening.
Bestaat er een straalmiddel voor alles?
Nee. Elk middel heeft eigen fysische en chemische eigenschappen. Voor elke toepassing is er wel een middel dat beter past dan een ander.
Welk straalmiddel gebruik ik?
Om op te ruwen en roest te verwijderen een hoekig middel zoals korund of staalgrit. Om te satineren en te reinigen een rond middel zoals glasparels of keramische parels. Om te ontlakken zonder de ondergrond te raken plastic media. Het materiaal en de afwerking die u zoekt, beslissen.
Lees ook
Alle inzichten
Blijf op de hoogte
Nieuwe inzichten, toepassingen bij klanten en tips voor uw installatie, in uw mailbox.
Vraag het onze specialisten
Twijfelt u welk straalmiddel, welke korrel of welke installatie past? Stuur een foto van het stuk, wij denken met u mee.